Moedige ethiek

-1 Posted by - January 1, 2017 - ethiek, Lezingen, Sliderposts
Do the right thing!

 

Het goede doen, daar draait het om. Alleen, hoe weten we wat het juiste is om te doen? Het was Eva die lang geleden al ontdekte dat het antwoord op die vraag niet aan een boom hangt of ergens in boek geschreven staat. Sinds de dag dat zij van de appel snoepte stellen wij ons die vraag. De mens is een wezen dat ethische vragen stelt. Daar hebben we wel moed voor nodig.

In de eerste plaats, omdat we zelf moeten bepalen wat het juiste is om te doen. Ethische vragen kun je niet uitbesteden. Wanneer we worden geconfronteerd met een moreel dilemma moeten we zelf handelen. Bij verschillende partijen om advies vragen hoort daar natuurlijk bij. Debat is een essentieel onderdeel in het proces van morele oordeelsvorming. Maar: beslissingen aan een ander, een ethische commissie, of God overlaten, getuigt niet van moed.

Ten tweede, omdat er verschil is tussen moreel oordelen en moreel handelen. Het is ‘makkelijk praten’ aan de zijlijn. ‘Een mening’ hebben over wat juist, is vraagt om een heel andere inzet dan zelf handelen. De vraag is dan ook niet wat een ander zou moeten doen. De vraag is wat jij zou doen als je in zijn of haar schoenen zou staan. Zou jij het aandurven om het goede te doen? Zelfs als anderen het niet met je eens zijn?

Tot slot, dilemma’s zijn vaak complex. Echte morele vraagstukken gaan niet over het declareren van bonnetjes, het wegsluizen van gelden naar Panamese brievenbusfirma’s of over vrouwen die mee gaan op dienstreis. Ethische vraagstukken zijn niet zo zwart-wit. Denk aan de opvang van 2000 vluchtelingen in een Gronings dorp, het hacken van WhatsApp-conversaties van ‘verdachte’ burgers of deelname aan een vredesmissie in Syrië. Er zijn goede redenen voor. Er zijn goede redenen tegen. De gevolgen zijn niet altijd te overzien. Morele principes botsen. Op dit type vraagstukken hebben we niet een, twee, drie een antwoord op. Dit soort morele vraagstukken vragen om kritische reflectie en om degelijk ethisch onderzoek. Als je echt het goede wilt doen, moet je soms lang gekoesterde waarheden durven loslaten. Uit het paradijs te stappen. Daar heb je moed voor nodig.

Daarom spreek ik over moedige ethiek.

 

Zie hier mijn pecha kucha lezing over Bold Ethics. Hier vindt u meer informatie over de training ethiek die ik verzorg voor professionele organisaties.